Cách Bảo Quản Dầu Lạc

Dầu lạc để được bao lâu, cũng như cách bảo quản dầu lạc đúng sao cho dầu giữ nguyên dưỡng chất và sử dụng được lâu nhất là quan tâm của rất nhiều người. Đặc biệt là những người đang sử dụng dầu thực vật tự nhiên vào chế biến và bảo quản thức ăn.

Khi nhắc đến dầu lạc, dầu phộng hay dầu phụng, hẳn sẽ có nhiều người thắc mắc đó là loại dầu gì, được sản xuất ra sao và sử dụng chúng trong chế biến thức ăn như thế nào…

Trong bài viết này chúng ta hãy tìm hiểu tổng quát về dầu lạc, cách dùng trong chế biến thức ăn và các bảo quản dầu lạc sao cho đúng để giữ được dầu lâu nhất mà vẫn đảm bảo nguyên vẹn thành phần dưỡng chất của dầu nhé.

Dầu Lạc (Dầu Phộng)

Ngày nay, khi nhắc đên các đặc sản và món ăn ngon miền Trung, không thể không nhắc đến dầu lạc – hay còn được gọi là dầu đậu phộng. Dầu lạc là loại dầu được ép từ hạt lạc (đậu phộng) nguyên chất, có màu vàng và hương vị đặc biệt thơm ngon.

Trong những xứ trồng đậu phộng nức tiếng miền Trung, phải kể đến Bình Định. Người dân miền Trung rất chịu khó học hỏi kinh nghiệm, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và đưa các giống đầu mới có năng suất cao, chất lượng tốt vào sản xuất. Không ngoa khi nói rằng đậu phộng Bình Định là một trong những hạt đậu chất lượng cao nhất. Thêm nữa, xứ đất cát nơi rất phù hợp với cây, cho năng suất cao hơn hẳn những vùng đất khác. Trung bình, mỗi ha đất cho thu hoạch 45 tạ đậu phộng nguyên hạt.

Dầu lạc Bình Định là một trong những loại dầu thực vật tốt cho sức khỏe, cùng với dầu mè và dầu đậu nành. Dầu chiết xuất 100% từ hạt đậu phộng có thành phần chính là các acid béo không bão hòa đơn, không bão hòa đa, protein, acid oleic, acid linoleic, acid palmitic và giàu các hợp chất chống oxy hóa như vitamin E…

 

Quy Trình Ép Dầu Lạc

Dầu lạc Bình Định được ép từ những hạt lạc tuyển chọn. Hạt tròn, mẩy, vỏ hơi cam đỏ và bóng, không lẫn hạt lép, hư. “1kg lạc ép được bao nhiêu dầu?” – Xin thưa, trung bình 1kg lạc ép được từ 200 – 300 ml dầu ăn. Những công đoạn ép dầu được thực hiện như sau:

  • Phơi thật khô đậu: Đậu mang ép lấy dầu phải được tách vỏ và phơi thật khô. Đặc biệt, ở quy mô lớn đậu sẽ được sấy khô trên máy.
  • Rang/ hong đậu trên chảo: Đậu phải được hong nóng trên chảo trước khi ép.
  • Ép dầu bằng máy ép thủy lực: Hệ thống máy thủy lực được thiết kế chính bằng pittons và ép dầu ra khỏi đậu bằng thủy lực. Lúc này những giọt dầu vàng óng sẽ rỉ ra từ ống dẫn dầu.

Tất cả các công đoạn đều được thực hiện đúng quy trình và được kiểm tra nghiêm ngặt để dầu ép ra đạt chất lượng cao nhất, đảm bảo không có pha trộn hoặc lẫn tạp chất vào dầu. Dầu chuẩn thu được từ quy trình ép này phải có màu vàng óng hấp dẫn cùng mùi hương đặc trưng của đậu phộng.

Dầu lạc Bình Định ngày nay không còn được thực hiện ép thủ công bằng các bộng dầu do nguy cơ tiềm ẩn từ các loại dầu được ép thủ công này là rất lớn. Dầu sản xuất thủ công dễ bị oxy hóa, hoặc nhiễm các độc tố do nấm mốc. Đặc biệt, khi ép nếu không kiểm soát được chất lượng đầu vào, đậu phộng có lẫn những hạt thối, mốc sẽ sản sinh ra một loại độc tố tên là Aflatoxin – đây là loại độc tố có khả năng gây ung thư và khi tan vào dầu thì không thể lọc ra được.

 

Cách Sử Dụng Dầu Lạc Trong Chế Biến Thức Ăn

Dầu lạc được dùng nhiều nhất trong các món ăn như món chiên, xào vì nhiệt độ sôi của dầu lạc khá cao, giúp món ăn dậy vị và hấp dẫn hơn khi dùng. Ta có 4 cách dùng dầu lạc như sau:

  • Trộn/ ướp dầu với thực phẩm: ta có thể ướp dầu lạc với các loại thực phẩm trong quá trình sơ chế như thịt bò, thăn lợn, cá, tôm, hoặc trứng…để bổ sung thêm các acid béo tốt có trong dầu, mặt khác tăng vị ngon cho thức ăn và giúp cơ thể hấp thu tốt những vitamin chỉ tan trong dầu của thức ăn.
  • Trộn dầu với các loại rau ăn sống, làm salad: trộn dầu làm salad kèm với các loại rau sống như xà lách, cà chua, cà rốt… giúp hấp thụ tối đa dưỡng chất carotenoid trong các loại rau củ – hoạt chất dễ mất đi trong quá trình chế biến với nhiệt.
  • Dùng dầu để xào rau củ: Làm nóng già dầu trên chảo rồi khử cùng hành tăm hoặc tỏi trước khi xào, dầu lạc khi dùng tao hành hoặc phi tỏi có mùi hương hấp dẫn, lan tỏa khắp không gian bếp, rất kích thích vị giác. Ngoài ra, xào rau với dầu lạc cho đọt rau mềm mướt, ngon hơn rất nhiều so với các loại dầu khác.
  • Dùng để chiên/ rán thực phẩm: khi dùng để chiên thức ăn, ta nên để lửa nhỏ và đun cho dầu nóng (trên 100 độ) rồi mới cho thực phẩm vào chiên, khi chín có màu vàng rượm là được. Để nóng già dầu trên chảo có khả năng khử bớt mùi đậu phộng, khi ăn có hương vị ngon hơn và không bị khé cổ.

Cách Bảo Quản Dầu Đậu Phộng (Dầu Lạc) Đúng

Các chuyên gia nghiên cứu thuộc Viện Dinh Dưỡng cho rằng, chúng ta không nên bảo quản dầu ăn trong các chai, vật chứa bằng chất liệu kim loại như sắt, đồng, nhôm… Chúng khiến cho dầu ăn nhanh chóng bị biến chất và bị hỏng, đặc biệt là những vật chứa bằng đồng.

  • Dầu ăn tốt nhất nên được bảo quản trong cách chai, lọ bằng sành, sứ hoặc bằng thủy tinh: Tuy nhiên, chi phí cho vật bảo quản này khá cao, do vậy các đơn vị sản xuất thường đựng dầu trong chai PET (chai nhựa). Sau khi mua về, bạn có thể rót ra chai bằng thủy tinh của bạn để bảo quản tốt hơn.
  • Ngoài ra, lọ đựng dầu ăn phải sạch sẽ: để ở nơi khô ráo và luôn phải đậy kín nắp.
  • Không để bị nước, vi khuẩn rơi vào chai dầu ăn: Nếu có nước trong lọ đựng, hoặc có nước ở bên ngoài rơi vào bên trong dầu sẽ nhanh chóng làm dầu bị hỏng. Nếu có vi khuẩn và không khí ở bên ngoài xâm nhập vào bên trong, dầu bị oxy hóa nhanh chóng và sẽ không còn giữ được nguyên vẹn những dưỡng chất tốt nữa.
  • Mẹo nhỏ: Bạn có thể cho một ít muối (đã được rang nóng) vào dầu lạc. Tỷ lệ cho vào khoảng 40:1, để muối hấp thụ thành phần nước (nếu có) trong dầu, giúp dầu ăn tươi màu và giữ được hương vị thơm ngon.
  • “Dầu lạc để được bao lâu?”: Để trả lời cho thắc mắc dầu phộng để được bao lâu, thì xin thưa, với điều kiện bảo quản tốt, hạn sử dụng dầu phộng sẽ rơi vào khoảng 1 năm – 1 năm rưỡi.

Dầu lạc để trong bếp nên chọn nơi mát mẻ, nhiệt độ rơi vào khoảng từ 15 đến 20 độ C là được, nhiệt độ cao nhất chỉ là 35 độ, không nên để quá gần nguồn nhiệt.

Tia hồng ngoại và tử ngoại trong ánh nắng và ánh sáng phát ra từ nguồn nhiệt khiến quá trình oxy hóa dầu diến ra nhanh chóng, và sản sinh ra các chất không có lợi cho cơ thể.

Lưu Ý Trong Qua Trình Sử Dụng Dầu Lạc

Hãy lưu ý đến yếu tố điểm khói của dầu. Dầu ăn, đặc biệt là dầu lạc không nên dùng để chiên xào qua lại nhiều lần. Các loại dầu ăn khác nhau có điểm sôi và bốc khói khác nhau, nên chọn loại dầu phù hợp với món ăn và nhu cầu sử dụng của gia đình bạn.

Điểm khói là mức nhiệt độ mà dầu ăn bị đun nóng quá mức và bắt đầu chuyển qua thể khí. Khi quá mức này, các thành phần trong dầu ăn sẽ phân hủy bởi nhiệt, tạo ra các gốc tự do có khả năng gây ung thư.

Ở dầu lạc, điểm sôi là 232 độ C, khi tái sử dụng, điểm sôi này sẽ thấp xuống. Sau nhiều lần dùng đi dùng lại dầu sẽ bị đặc lại, màu đen đi và có mùi khét khó chịu. Lúc này dầu đã hoàn toàn biến chất và ta tuyệt đối không nên sử dụng nữa.

Do thức ăn chế biến sẵn bên ngoài thường xuyên sử dụng dầu phế phẩm, lại còn là dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, ta nên hạn chế sử dụng và thay bằng các loại dầu tự nhiên từ thực vật để giảm bớt độc tố mà cơ thể phải nạp vào mỗi ngày.

Sử dụng đúng, áp dụng cách bảo quản dầu lạc đúng giúp món ăn ngon hơn và hấp thu được dưỡng chất tốt từ dầu hơn. Mỗi người chúng ta hãy dành một ít thời gian lưu ý và thực hiện một số thay đổi nhỏ để giữ gìn sức khỏe mỗi ngày nhé.